95 jongeren verder: niet de onderneming, maar de ondernemer staat centraal

Al 95 jongeren en studenten hebben inmiddels hun eerste ondernemende stappen gezet via Kickstart Lab in Delft. Wat anderhalf jaar geleden begon als een ondernemerschapsprogramma om de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te versterken, groeit uit tot een regionaal ecosysteem waarin studenten, ondernemers, onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties en overheden samenwerken aan de ondernemers en professionals van morgen.

De tussenstand werd gedeeld tijdens de recente MRDH Campusnetwerkbijeenkomst in Delft. Vertegenwoordigers van gemeenten, onderwijsinstellingen, ondernemers en ecosysteempartners kwamen samen rond één centrale vraag: hoe zorgen we ervoor dat ondernemende jongeren zich optimaal ontwikkelen in de tussenruimte van onderwijs, praktijk en arbeidsmarkt?

‍

Investeren in mensen als antwoord op een veranderende arbeidsmarkt

‍

Kickstart Lab ontstond vanuit een bredere regionale uitdaging. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) investeerde eind 2024 in vijf projecten die bijdragen aan een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Kickstart Lab was één van deze geselecteerde projecten. Het driejarige programma werd aangevraagd door New Future Lab in samenwerking met gemeente Delft en regionale onderwijsinstellingen vanuit mbo, hbo en wo.

De aanleiding is nog altijd actueel. Werkgevers zoeken steeds vaker mensen die initiatief nemen, kansen herkennen, kunnen samenwerken en zich blijven ontwikkelen. Ondernemerschap wordt daarmee niet alleen relevant voor mensen die een bedrijf starten, maar voor een veel bredere groep jongeren die hun weg zoekt in een snel veranderende arbeidsmarkt.

‍

Inzichten uit anderhalf jaar praktijk

‍

De afgelopen anderhalf jaar hebben laten zien dat de ontwikkeling van ondernemende jongeren zich niet beperkt tot het klaslokaal. Voor veel jongeren is ondernemerschap geen rechte lijn van idee naar bedrijf, maar een manier om vaardigheden, zelfvertrouwen, netwerk en richting op te bouwen.

Een belangrijk inzicht uit Kickstart Lab is dat in de eerste ontwikkelfase niet het idee of bedrijf, maar de ondernemer zelf centraal moet staan. De praktijk laat zien dat ondernemerschap zelden een lineair proces is. Jongeren beginnen vaak met een eerste idee, opdracht of experiment, maar eindigen lang niet altijd op dezelfde plek. Een freelance ontwerper groeit door naar een startup, een studentenonderneming leidt tot een maatschappelijke stichting, of een eerste ondernemende ervaring vormt de opstap naar een baan binnen een innovatieve organisatie.

Juist die beweging blijkt waardevol. Niet ieder initiatief hoeft uit te groeien tot een blijvend of schaalbaar bedrijf om impact te hebben. De ervaring van initiatief nemen, kansen herkennen, samenwerken, klanten spreken, verantwoordelijkheid dragen en omgaan met onzekerheid vormt een basis die deelnemers meenemen naar volgende ideeën, ondernemingen, studies, werkgevers of maatschappelijke initiatieven. Daarmee ligt de waarde van ondernemerschap niet alleen in de bedrijven die ontstaan, maar ook in de ontwikkeling van ondernemende mensen die gedurende hun loopbaan blijven leren, vernieuwen en bijdragen aan de regio.

Daarnaast blijkt dat veel ontwikkeling plaatsvindt buiten de formele kaders van onderwijs en arbeidsmarkt. Juist in de combinatie van studie, stages, bijbanen, projecten, maatschappelijke initiatieven en eerste opdrachten ontstaan nieuwe ideeën, vaardigheden en kansen. Die tussenruimte wordt niet vanzelf door één instelling georganiseerd, terwijl daar veel potentieel ligt voor regionale talentontwikkeling.

Een derde, belangrijke les is de waarde van diversiteit binnen leer- en innovatieomgevingen. Waar veel programma's zich richten op één doelgroep of onderwijsniveau, brengt Kickstart Lab jongeren uit mbo, hbo en wo bewust samen. In de praktijk blijkt dat juist deze mix nieuwe perspectieven, samenwerkingen en kansen oplevert. Verschillende vormen van kennis, ervaring en talent versterken elkaar en zorgen voor meer begrip en waardering tussen opleidingsachtergronden. Daarmee ontstaat een omgeving die beter aansluit bij de realiteit van het werkveld, waar complexe vraagstukken zelden vanuit één discipline of perspectief worden opgelost.

‍

Van talentontwikkeling naar ecosysteemontwikkeling

‍

Deze inzichten sluiten aan bij de bredere visie van New Future Lab op ecosystemen. Grote maatschappelijke en economische uitdagingen laten zich niet oplossen vanuit één organisatie, sector of onderwijsinstelling. Innovatie ontstaat juist op de plekken waar verschillende werelden elkaar ontmoeten: onderwijs, ondernemers, overheid, onderzoek en samenleving.

"Veel succesvolle ondernemers zijn ooit begonnen met een klein initiatief naast hun studie," zegt Emma De Bie, Ecosysteem & Operations Lead bij New Future Lab. "De vraag is niet alleen of dat idee succesvol wordt. Veel interessanter is wat iemand onderweg leert, welke verbindingen ontstaan en welke kansen daardoor zichtbaar worden. Dat zijn vaak de bouwstenen voor latere innovatie, ondernemerschap en maatschappelijke impact."

Vanuit die gedachte zet het ondernemerschapsprogramma Kickstart Lab bewust in een diverse gemeenschap van jongeren, studenten, startups, mkb-ondernemers, makers, maatschappelijke initiatiefnemers en professionals. Niet het succes van één organisatie staat centraal, maar de kwaliteit van het netwerk waarin mensen elkaar ontmoeten, versterken en verder helpen.

‍

Oproep aan regionale partners

‍

De lessen uit Kickstart Lab laten zien dat investeren in jong ondernemend talent vraagt om meer dan onderwijs of arbeidsmarktbeleid alleen. Het vraagt om ontmoetingsplekken, praktijkervaring, coaching, rolmodellen en langdurige samenwerking tussen verschillende partijen.

New Future Lab ziet de resultaten van de eerste anderhalf jaar daarom niet als eindpunt, maar als vertrekpunt voor verdere regionale samenwerking. Gemeenten, onderwijsinstellingen, werkgevers, fondsen en maatschappelijke organisaties worden uitgenodigd om kennis te maken met het programma en te verkennen hoe gezamenlijke ambities kunnen worden verbonden.

"De ontwikkeling van talent stopt niet bij een diploma," aldus De Bie. "Als regio hebben we de kans om jongeren niet alleen op te leiden, maar ook een omgeving te bieden waarin zij kunnen ontdekken, ondernemen en groeien. Dat vraagt om samenwerking over de grenzen van organisaties en systemen heen."

‍

Over Kickstart Lab

‍

Kickstart Lab is een initiatief van New Future Lab en ondersteunt jongeren en studenten bij hun eerste ondernemende stappen. De werkplaats staat in Delft, maar het programma trekt inmiddels talent uit de bredere regio aan. Het programma biedt coaching, netwerkvorming, praktijkervaring, werk- en maakruimte en toegang tot een ondernemende community. Kickstart Lab werkt samen met onderwijsinstellingen, ondernemers en overheden aan een sterkere verbinding tussen onderwijs, ondernemerschap en arbeidsmarkt.

‍